Krym
Historia Półwyspu nad Morzem Czarnym jest burzliwa i uwikłanych jest w nią wiele państw. W krymskiej Jałcie Józef Stalin w 1945 roku dzielił Europę, Nikita Chruszczow w 1954 roku oddał Krym radzieckiej Ukrainie. Dziś o Krymie znów mówi cały świat.
8 kwietnia 1783 caryca Katarzyna II przyłączyła Krym do Rosji.
– Od tego czasu należy liczyć, że Krym utracił swoją suwerenność – mówił Dżafer Jakubowski, Tatar krymski mieszkający w Polsce w aud. Hanny Marii Gizy. – Gdy wojska carskie wkroczyły na Krym Rosjanie wprowadzili swoją administrację, sądownictwo. Wielu Tatarów zostało wówczas wywiezionych na Syberię, wielu uciekło do Turcji. Od tego czasu zwiększała się liczba Rosjan na Krymie.
Z ręki do ręki
Według XVIII-wiecznej rosyjskiej propagandy Krym był w czasach antycznych zamieszkany przez plemię Taurów. Ci mieli być spokrewnieni ze Scytami, którzy byli przodkami Rosjan. Legenda ta była dla carycy Katarzyny II, która wiele lat walczyła z Turkami o panowanie na Krymie, idealnym pretekstem do przyłączenia spornego terytorium do Rosji.
W roku 1774 podczas kolejnej wojny potęga turecka upada, choć Krym od razu nie poddaje się Rosji. W 1783 wybucha kolejna wojna Krymu z Imperium Rosyjskim, która jest końcem niezależności półwyspu. Wówczas powstaje także potężna Flota Czarnomorska. Ostateczne zrzeczenie się Krymu przez Turcję na rzecz Rosji nastąpiło 1792.
W czasie II wojny światowej półwysep zajęły wojska niemieckie. W 1944 roku Armia Czerwona odbiła Krym, a ludność krymsko-tatarską oskarżyła o kolaborację z Niemcami. Wówczas rozpoczęła się akcja wysiedleńcza, a w miejsce wygnanej ludności przybyli osadnicy rosyjscy. 10 lat później Krym został włączony w granice Ukraińskiej SRR.
Czyj jest Krym?
– Różne grupy narodowe na Krymie były i ciągle następowały tam zmiany i walki o Krym – zaznaczał historyk prof. Tadeusz Stegner. – Stąd ta niestabilność na Krymie. Poza tym odgrywał on istotną rolę strategiczną, gdyż z Krymu można kontrolować niemal całe Morze Czarne.
W związku z burzliwą historią Półwyspu Krymskiego ludność, która zamieszkiwała to terytorium była mieszanką narodowości i kultur. Po rozpadzie ZSRR Krym zrezygnował z niepodległości na rzecz statusu republiki autonomicznej. Stanowiący dawniej część obwodu krymskiego Sewastopol został przeznaczony na siedzibę rosyjskiej Floty Czarnomorskiej.
– Krym jest tych ludzi, którzy tam mieszkają – mówił historyk dr Dariusz Wierzchoś. – Oczywiście ten czynnik polityczny odgrywa dość znamienną rolę. Nie mniej jednak upływ tych 20 lat od rozpadu Zawiązku Radzieckiego powoduje też, że pewne sytuacje, które miały miejsce w Związku Radzieckim zacierają się.
Krym jako część Federacji Rosyjskiej
Według ostatniego spisu ludności Krymu (w 2001 roku) półwysep zamieszkuje 2,4 mln ludzi. Większość, bo 60,4%, stanowią Rosjanie, oprócz nich żyją tam głównie Ukraińcy (24,01%) oraz Tatarzy krymscy (10,21%).
17 marca 2014 nieuznawane przez Ukrainę władze Autonomicznej Republiki Krymu ogłosiły Krym niepodległym państwem. Następnie zwróciły się do Rosji o przyjęcie w jej skład. Prezydent Rosji Władimir Putin jeszcze tego samego dnia podpisał dekret o uznaniu Krymu za suwerenne i niepodległe państwo. Dzień później nowy twór został kolejnym podmiotem Federacji Rosyjskiej.
źródło:PolskieRadio pl
